Yazacak çok şey olmasına rağmen arayı biraz açtım. Son yazımdan bu yana epey zaman geçti. Tekrar toparlanıp yazıyı tamamlamaya çalışıyorum. Bu seferki yazım "FSX Ayarları" başlığı altındaki son yazım olacak. Bahsedeceğim son 2 konu "Aircraft (uçak)" ve "Traffic (trafik)" ayarları. Çok detaylı konular olmadıkları için bu ikisini birleştirmeye karar verdim.
Aircraft: Cockpit Settings
Default Cockpit View (Varsayılan Kokpit Görüntüsü): Uçuşumuz yüklendiğinde ilk olarak 3 Boyutlu (3B) görünümlü sanal kokpit mi (virtual cockpit) görünsün yoksa 2B paneller mi görünsün tercihini buradan yapıyoruz. Eskiden kalma alışkanlıkla 2B kokpit tercih eden çok sayıda pilot var ancak paralı bir çok FSX uçağında 2B paneller yok bile. Burada tercih sizde. Eğer 2B tercih ediyorsanız ve uçağınızın 2B panelleri eksiksiz ise 3B sanal kokpiti ortadan kaldırarak performansı artırabilirsiniz. Bu seçenek en çok ev-kokpit sistemlerinde dış görüntüyü olduğu gibi yansıtmak için hayati derecede önemlidir.
Show Cockpit Tooltips (Kokpit İpuçlarını Göster): Fare'niz ile sanal kokpitin içinde çeşitli nesnelerin üzerine geldiğinizde, nesnenin adını yada taşıdığı değeri gösterir. Okuduğum bazı makalelerde bunun açık olmasının sorun çıkarttığını (FSX içindeki bir yazılım hatasına bağlı olarak) ve bu nedenle kapatılması gerektiğini tavsiye etmişler, buna rağmen ben bugüne kadar bir sorun yaşamadım yada yaşadım fakat fark etmedim. Bilen varsa beni de aydınlatırsa sevinirim. Ben bu ipuçlarını açık tutmayı tercih ediyorum. Çok zaman işe yarıyor. QNH değeri, trim derecesi gibi değerleri okumakta kolaylık sağlıyor. Yeni bir uçağın kokpitini keşfederken de çok işe yarıyor.
High-resolution 3-D virtual cockpit (Yüksek-çözünürlüklü 3-B sanal kokpit): Bu seçenek işaretli ise 3 Boyutlu sanal kokpitin kaliteli görünmesini sağlar. Bana göre son derece gereksiz bir ayar. Birincisi bu seçili değilken, bir kaç fps kazandırmasına rağmen 3B kokpit gerçekten kötü görünüyor. İkincisi paralı uçakların çoğunda hiç bir işe yaramıyor. Paralı uçaklar kendileri haricen görsel kalitenin ayarlandığı arayüzler sunuyorlar.
Exterior settings (Harici ayarlar):
Aircraft casts shadow on the ground (Uçak yere gölge düşürür): Bu seçeneği işaretlerseniz uçağınızın gölgesi yere düşecektir. Gölgelerin performansa etkisi olumsuz yöndedir. Buna rağmen sadece kendi uçağımızın yere düşen gölgesinin pek zararı olmayacaktır. Alçalma sırasında, pek gerçekçi olmamakla beraber, eğer dış görüntülere bakıyorsanız derinlik hissi kazandıracaktır. Uçağın yerden yüksekliğinin muhakemesini yapmak kolaylaşır.
Aircraft casts shadow on itself (Uçak kendi üstüne gölge düşürür): Uçağımızın 3 boyutlu gövdesinin gölgesi kendi üstüne düşer. Mesela kuyruğun yada kanadın gölgesi kendi üstüne düşer. Performansa muazzam etkisi vardır (olumsuz yönde). Performans sorunu yaşayanlar bunu seçmeyerek epey görüntü karesi kazanabilirler. Bilgisayarımın performansı kafi gelse gölgeleri aktif ederdim ancak yokluğu da rahatsız edici değil.
Aircraft landing lights illuminate ground (Uçak iniş ışıkları yeri aydınlatır): Aksini düşünmek imkansız gibi geliyor bana. Performansa ne gibi bir etkisi var bilemiyorum. Ben bir fark göremedim. Hiç düşünmeden işaretleyin diyorum. FSX uçaklarının farlarının yeri aydınlatması fena sayılmasa da bana sorarsanız yinede yetersiz. Işıklar son derece düz çizgilerle yalnızca yeri aydınlatıyorlar, hiçbir şekilde hacimsel değiller, gerçek ışıklar gibi etrafı aydınlatmıyorlar. Bu açığı kapatmak için A2A simulations firmasının ücretli "3D Shockwave Lights Redux" programı var. Şahsen kullanıyorum ancak onun da eksikleri çok. Üstelik ayarları son derece zahmetli.
Traffic (Trafik)
Trafik ayarlarının FSX performansına etkisinin büyük olduğu her zaman söylenir. IVAO ve VATSIM pilotları için durum biraz farklı. Örneğin ben IVAO ya üyeyim. IVAO'nun bağlantı istemcisi, FSX'in kendi hava trafiğini tamamen kapatıp, kendi online trafiğini simulatörün içine enjekte eder. Oyun çökmeleri de dahil olmak üzere, en büyük sorunları, özellikle etrafta yoğun trafik olduğunda yaşıyorum diyebilirim.
Aviation Traffic (Havacılık trafiği): Eğer IVAO yada VATSIM gibi online bir cemiyet ortamında uçuş yapmıyorsanız kendi kararınıza göre ayarlama yapabilirsiniz. Böylece hava alanlarında hareket eden, inen, kalkan uçakları da hayatınıza dahil etmiş olursunuz. Daha da ileri gidip FSX'in hava trafiğini gerçek dünyadaki tarifelere göre yöneten harici paralı programları bile ekleyebilirsiniz.
"Airport vehicle density" ayarı, hava alanlarındaki kara araçlarının trafiğini düzenler. Ne yazık ki, bagaj yada yakıt araçları gibi hava alanı hizmet araçları etrafta hareket ederken sizin aprondaki varlığınıza pek de dikkat etmeyip, durduk yere gelip toslayabiliyorlar. Eğer gerçekçilik adına "detect crashes and damage" ayarlarını açtıysanız, sinir bozucu olabilirler.
Land and sea traffic (Kara ve deniz trafiği): Karayollarında ve denizde araç trafiği görmek istiyorsanız bu ayarı biraz açmakta fayda var. Miktarını kendi kararınıza göre ayarlamalısınız. Özellikle kalkış ve inişlerde pistin etrafındaki oto yollarında araç trafiği görmek, araçların üstünden geçerek iniş yapmak gerçekçilik hissini artırıyor. FSX, trafik yoğunluğunu sizin seçimize bağlı olarak ayrıca kendi içinde tanımlı demografik yapıya göre değerlendirecektir. Bunun anlamı İstanbul trafiği ile küçük bir şehrin yoğunluğu farklı olacaktır.
Aircraft Labels (Uçak etiketleri): Şahsen ben, "Olabildiğince gerçek" düsturumuzu dikkate alarak, uçakların üzerinde yazan kırmızı yazılı etiketlerin görünmesini engellemek için "Show aircraft labels" seçimi kaldırıyorum. Başlangıç aşamasında bir pilot için ise etiketlerin kullanılmasını tavsiye ederim. FSX için film yapmak yada ekran görüntüsü yakalamak gibi sanatsal bir eğilim içindeyseniz mutlaka kapalı olmalı.
Son Söz
Buraya kadar FSX'in performansına etki eden ayarları değerlendirmiş olduk. Şu ana kadar bahsettiğim ayarlamalar yeni kurulmuş bir FSX üzerine, tamamen kendi menülerinden yapılan ayarlamaları kapsamaktaydı. Bir sonraki yazımda buraya kadar anlattığım ayarlarla ilgili konuyu toparlayan özet bir yazının hemen ardından "FSX Nasıl Adam Olur?" başlığı altında FSX'i kurduktan sonra yüklenmesi gereken olmazsa olmaz eklentilerden bahsedeceğim. Bu yazılımlar FSX'in büyük eksikliklerini tamamlayarak (ve de ayıplarını kapatarak) bambaşka bir deneyim kazanmamızı sağlıyorlar. Daha sonrasında da FSX'in kendi menüleri dışından yapılan ince ayarlara değineceğim.
